Commons:Kategorye

From Wikimedia Commons, the free media repository
Jump to: navigation, search

Alemannisch |català |čeština |Deutsch |English |español |français |magyar |italiano |日本語 |Nederlands |tgpolski |português |română |русский |svenska |

D Kategorye ßin di besti Art, d Wikimedia Commons z organisiere und e güets Mittel zum die Datei finde, wo mer süecht. Drum isch es wichtig, dass mer jedes Bild finde cha, indëm mer d Kategorye uffmacht und in denne ihre Underkategorye süecht. Dass des möglig isch, müeß jedes Bild in e Kategory und/oder Galery ygordnet ßy; jedi Kategory müeß zudëm sälber i-n-re Kategory ßy, wo e bitz generäller isch, sodass e hirarchischi Struktur bildet wird.

Kategorye oder Galerye[edit]

S und/oder im Yfiehrigstekscht isch essenziäll: mänki Nutzer meine, dass es längt, wenn e Bild in e Galerye-Artikel ynegsetzt worre isch und sälle Artikel kategorisiert wird; anderi finde, dass jedes Bild kategorisiert ßy sott. De Konsäns dodevo isch, dass beidi System glychberächtigt ßin und glych verwändet werre dürfe. Drum bitte kei Kategorisierig vo me Bild entfärne, numme wyl säll Bild uff re Galery-Site z finde isch. S Brogramm soll in de Züechumft emol abasst werre, sodass Galerye und Kategorye glych funktioniere. 'S git scho Wärchzüg, wo mer Bilder demit in de Kategorye und Galerysite süeche cha.

Verwändig vo Kategorye[edit]

Zum e Site (e Bild, Galery oder Kategoryesite) in e Kategory yordne, müesch unde [[Category:XXX]] ans Änd vo de Site schrybe. Zum di richtigi Kategory für s Bild bzw. d Kategory finde lysisch bitte s Kapitel #Dini Bilder kategorisiere.

E neui Kategory alege müeß mer sälte - bevor dr's machsch, stell bitte sicher, dass dr d Kategoryestruktur und d Regle vo de Commons kännsch. Überbrief au, ob's nit scho e Kategoryeschema oder e Commons-Brojäkt zum Thema git, und folg de Awysige vo dört.

Zum e Kategory alege benutzisch si zerscht uff re normale Site, wo in sälli Kategory ygordnet isch. Deno drucksch unde uff s rotë Gleich (de rot Link) und chasch d Kategory jetz wie-n-e normali Site bearbeite.

E Kategoryesite sott sälli Informatione enthalte (Reihefolg noch Wichtigkeit):

  • Gleicher uff Kategorye, sodass dini Kategory i-n-re Oberkategory isch
  • e churzi Bschrybig, was in derre Kategory dinne ßy soll. 'S wird empfohle, säll uff Änglisch z mache, du chasch's aber gärn in no meh Sproche übersetze.

De Name vo-n-re Kategory müeß änglisch ßy - mr hän uns bisher no nit internationalisiere chönne, was des bedrifft; s Brogramm sott des Broblem aber emol behebe (lüeg bugzilla:5638). E durchmischte Kategoryebaum dät d Sach numme schlimmer mache. Kategorye für Läbesforme sotte aber de wüssechaftlig (latynisch) Name verwände.

Kategorye, wo sich uff Mänsche oder Gegeständ beziehn, sotte im Plural ßy: Category:Tools, Category:Lakes etc., aber Category:History.

Für allgemeini Diskussione über d Bsunderheite vo de Kategorye lüeg do.

Dini Bilder kategorisiere[edit]

Du müesch dini Bilder immer noch Thema re Kategory und/oder Galeryesite züeordne, sodass si vo andere Nutzer widder gfunde werre chönne. D Kategory/Galeryesite müeß uff mindestens eini vo denne Froge andworte:

  • Wär/Was? - Wën oder was siht mer uff em Bild?
    Bispyl: Category:Houses oder Category:Jimbo Wales
  • Wo? - Wo isch s Bild uffgnoh worre? Säll isch vor allem bi me Foti vo me Ort wichtig.
  • Wänn? - (numme wenn's e historische Zämmehang git)
    Bispyl: Category:World War II
  • Wie? - Säll sait öbbis über s Format vom Medium us.
    Bispyl: Category:Audio
  • Vo wëm? - Wenn's e bekannte Chünschtler isch, cha mer noch sällem kategorisiere.
    Bispyl:Category:Rembrandt

Zum e Kategory finde, wo zu diner Datei basst, müesch im Kategoryebaum süeche; afange müesch bi-n-re generälle Kategory. Denoch süechsch so lang i-n-re Underkategory noch re no genauere Underkategory, bis dr eini gfunde häsch, wo zu de Datei basst. Zum e Kategory uffmache, müesch uff s Symbol [+] klicke.

S Kapitel Kategoryebaum witer unde schlat dr au e Startpunkt vor. Du chasch au s Werchzüg CommonSense benutze, wo dr deby hilft, e Kategory mithilf vo Schlagwörter z finde.

'S isch gwünscht, dass e Datei numme in di spezifische Kategory ygordnet wird und nit au no in ihri Überkategory. Zum Bispyl sotte Dateie in de Kategory Paris nit au no in de Kategory France ßy. Wenn dr kei geigneti Kategory findsch, no chasch si alege - lüeg aber Verwändig vo Kategorye.

Säll heißt nit, dass e Datei generäll numme in einer Kategory ßy darf, sondern numme, dass si nit in de z große Kategorye ßy soll. Bispyl: E Bild zeigt e Ysbär, wo mit me Hubschruber vo me Ysbärg grättet wird - es cha gärn in d Kategorye Ursus maritimus (wüsseschaftlige Name für Ysbär), Helicopters und Search and Rescue, aber nit in d Kategory Aircraft oder Ursidae (Bärefamilie), wyl sälli zwei nit gnüeg bräzis ßin.

Bittschön so vyl Details wie möglig über d Datei agee, wo dr uffeladsch - lüeg Template:Information für e Vorschlag. Du müesch au d Lizänz vo de Datei agee. Lüeg au Commons:Brojäktfokus für d Aforderige.

Bispyl[edit]

Du ladsch e Diagramm uffe, wo d Laufbahn vo me Komet zeigt. Dr chasch die Elemänt unde afiege:

[[Category:Comets]]
[[Category:Diagrams]]

S Bild isch drno in de Kategorye Comets und Diagrams.

De Kategoryebaum[edit]

Bittschön vermyd sonigi Kategorisierige!

Im Idealfall isch de Kategoryebaum e chlari Hierarchy mit numme einer Hauptkategory (Category:CommonsRoot). Vo säller abgseh sotte alli Kategorye in mindestens einer vo de andere Kategorye enthalte ßy. Es sott keini Chreis gee, des heißt e Kategory sott nit in sich sälber kategorisiert ßy (ob diräkt oder indiräkt).

D'Hierarchy vo de Kategorye sott vom Allgemeine zum Spezifische länge. D'Oberkategorye, also sälli wo in de Category:CommonsRoot dinne ßin, deile de Kategoryebaum wie folgt y (noch Funktion vo de Kategorye, wo si enthalte):

  • Category:Commons - Des ßin d'Kategorye für d'Regle und d'Richtlinie. D'Dateie chönne numme dänn in sälli Kategory, wenn's mit ne e Broblem git.
  • Category:Image sources - do werre d'Dateie noch Herchumft ydeilt (Biecher, Sammlige, ...)
  • Category:Copyright statuses - die Kategory chlassifiziert d'Dateie noch ihrer Lizänz. Si werre noch ihrer Lizänz in einer oder mehrere Kategorye blatziert.
  • Category:Media types - do werre d'Dateie noch ihrem Dateiformat ydeilt (zum Bispyl Audio uew.) Die Kategorisierig wird bi de Bilder aber meistens ewegglo.
  • Category:Topics - Säll isch d'Hauptkategory vo denne Kategorye, wo d'Dateie noch Thema ordne. Es sotte alli Dateie zu mindstens einer vo ihre Underkategorye ghöre, sodass e Süech noch Thema (z.B. mit Schlagwörter) möglig isch.
  • Category:User - Si gruppiert d'Nutzer vo de Commons; Kriterie ßin zum Bispyl d'Sproche, wo si schwätze chönne. Si enthaltet au di persönlige Galeryesite vo de einzelne Nutzer.

Überkategorisierig[edit]

Überkategorisierig heißt, dass e Bild in mehrere Kategorye vom glyche Zwyg vom Kategoryebaum blatziert wird. Allgemein isch es d Regle, dass es numme in de bräzisischte Kategory ßy soll und nit in säller ihre Überkategorye. E Bispyl:

Nämme mr a, dass di "gähle Sphäre" gählfarbigi Kugle ßin und dass es e Category:Spheres (Kugle) und e Category:Yellow(gähl) git. Mr hän e Bild vo-n-re Kugle uss gählem Marmor und ordne's de Category:Yellow spheres (gähli Kugle) züe; sälli Kategory isch in de Category:Spheres und de Category:Yellow enthalte. Wë mer s Bild jetz näbe de Category:Yellow Spheres no in d Catgory:Yellow oder d Category:Spheres oder sogar in beidi yordne, no isch s Bild überkategorisiert.

Es sott also kei Bild in mehrere Kategorye vom glyche Zwyg ßy.

Wiso isch d'Überkategorisierig e Broblem?[edit]

Es wird oft agnoh, dass s Bild eifacher z finde isch, je bräziser d'Kategory isch. No mol e Bispyl:

Noch derre Logik mießt jedes Bild, wo e Mänsch zeigt, in d'Category:Men; mer cha's au dänn widder finde, wë mer nüt über dä Mänsch weiß. Infolg dodevo müeß mer in de Müeterkategory, wo deno überfüllt isch, uss dausende Bilder säll usesüeche, wo mer wott. Villicht findet mer's gar nit und mer müeß sich durch e Hufe Bilder dureschaffe, wo gar nüt mit dëm z düe hän, wo mer süecht.

Soball mer in e bräziseri, dieferi Kategory chunnt, verchleinert sich s Broblem - mer müeß sich durch witus weniger Bilder dureschaffe. Ei Broblem gits aber immer no; nämme mr als Bispyl de Einstein. Er, wo mer als Physiker kännt, mießt in d'Kategory Physicists. Eventuäll findsch in säller e Bild, wo dr bruche chasch, und dänksch deno, dass es keini bessere meh git. Wenn dr dir aber d'Category:Physicists from Germany oder sogar d'Underkategory Albert Einstein alüegsch, findsch villicht no besseri finde. Dodruss ergän sich zwei Broblem: Erschtens isch d'Müeterkategory überfüllt und zweitens höre d'Nutzer scho uff, nochdëm si sälli Müeterkategory durchsüecht hän, obwohl's in de Underkategorye villicht e Bild gee hätt, wo ihre Bedürfniss besser entsproche hätt.

Schräck drum nit devor zruck, e Bild umzkategorisiere, wenn's falsch kategorisiert worre isch.

D'Underkategorisierig isch e Ursach vo de Überkategorisierig[edit]

Au wenn säll komisch dönt, cha d'Underkategorisierig zu de Überkategorisierig fiehre. Säll bassiert, wenn e Kategory nit richtig kategorisiert wird; in dëm Fall werre nämlig d'Nutzer s Bild in mehreri Kategorye yordne, dass s Bild richtig kategorisiert wird. E Bispyl:

D'Kategory Eivør Pálsdóttir (e Sängerin vo de Faröer-Insle) isch numme in de Kategory:People by alphabet. Wenn jetz öbber e neus Bild uffeladet, no mießt säll in d'Kategorye People of the Faroe Islands und Vocalists -- und jetz isch es überkategorisiert. Mer hätt numme mieße d'Kategory Eivør Pálsdóttir in d Kategorye People of the Faroe Islands und Vocalists meiße yordne.

E Broblem, wo d'Underkategorisierig verursache cha, isch au di falschi Kategorisierig. Bispyl:

D'Kategory Notting Hill isch in de Kategory London falsch. Wë mer e neus Bild uffeladet, no neigt mer dezüe, es au in d'Kategory Kensington and Chelsea yzordne. Alli Bilder zum Thema mießte also in sälli beide Kategorye dry, deby chönnt mer eifach d'Kategory Notting Hill under Kensington and Chelsea yordne; dodemit wär si bräzis gnüeg.

Wenn du e Bild findsch, wo des Broblem uffdrättet, no drau di rujjg, es eso umzkategorisiere wie's eigentlig ßy mießt. Säll hilft de Allmänd/Commons, d'Überkategorisierig vo Bilder z bekämpfe und d Süech im Kategoryebaum z erlychtere.