Commons:Licensing/is

From Wikimedia Commons, the free media repository
(Redirected from Commons:Leyfi)
Jump to: navigation, search
This page is a translated version of a page Commons:Licensing and the translation is 51% complete. Changes to the translation template, respectively the source language can be submitted through Commons:Licensing and have to be approved by a translation administrator.

Other languages:
العربية • ‎asturianu • ‎беларуская • ‎català • ‎čeština • ‎dansk • ‎Deutsch • ‎Ελληνικά • ‎English • ‎Esperanto • ‎español • ‎euskara • ‎suomi • ‎français • ‎galego • ‎Alemannisch • ‎עברית • ‎magyar • ‎Bahasa Indonesia • ‎íslenska • ‎italiano • ‎日本語 • ‎ភាសាខ្មែរ • ‎한국어 • ‎Nederlands • ‎occitan • ‎polski • ‎português • ‎português do Brasil • ‎română • ‎русский • ‎slovenčina • ‎slovenščina • ‎svenska • ‎Türkçe • ‎українська • ‎Tiếng Việt • ‎中文 • ‎中文(简体)‎ • ‎中文(繁體)‎
Shortcut
COM:L

Fyrir leyfis reglur sem eru mismunandi eftir löndum, sjáðu Höfundaréttar reglur eftir svæðum.

Þessi síða gefur ólögfróðum einstaklingum yfirlit yfir flókið net höfundaréttalaga með leiðbeiningum. Markmið hennar er að hjálpa notendum til að ákveða hvort mynd eða margmiðlunarefni megi fara á Wikimedia Commons.

Wikimedia Commons only accepts free content, that is, images and other media files that are not subject to copyright restrictions which would prevent them being used by anyone, anytime, for any purpose. The use may however be restricted by issues not related to copyright, though, see Commons:Non-copyright restrictions, and the license may demand some special measures. There is also certain material, the copyrights of which have expired in one country while still applying in another. Some of the details are explained below. Wikimedia Commons tries to ensure that any such restrictions are mentioned on the image description page; however, it is the responsibility of reusers to ensure that the use of the media is according to the license and violates no applicable law.

Wikipedia Commons tekur eingöngu við margmiðlunarefni sem:

  • eru undir frjálsu leyfi
  • eru í almenningi í því landi sem margmiðlunarefnið er frá og í Bandaríkjunum.

Wikipedia Commons tekur ekki við margmiðlunarefni sem fellur undir frjálsa notkun (sjá Commons:fair use). Einnig tekur commons ekki við margmiðlunarefni sem má ekki nota í hagnaðarskyni.

Leyfi fyrir notkun margmiðlunarefnis verður að vera tilgreint á síðu myndarinnar með leyfisniði. Allar upplýsingar sem þarf að tilgreina samkvæmt leyfinu sem er valið eiga að standa á síðunni. Upplýsingarnar ættu að vera nægilega miklar svo aðrir geti sannreynt hönfundaréttarstöðu efnisins. Best er að fylla út þessar upplýsingar á það form sem kemur upp þegar nýrri skrá er hlaðið inn á vefinn.

Ef þú vilt biðja um leyfi frá höfundaréttarhafa, notaðu tölvupósta snið til þess.

Stutt kynning

Ásættanleg leyfi[edit]

Höfundaréttarleyfi er formlegt leyfi sem tilgreinir hver megi nota höfundaréttarvarið verk og hvernig megi nota það. Leyfi er aðeins veitt af höfundaréttarhafa, sem er oftast höfundur verksins.

This cartoon explains why Commons does not accept "noncommercial" licenses. Click to view the full-size image.

Allar höfundaréttarvarðar margmiðlunarskrár á Commons (ekki í almenningi) verða að vera skráðar undir frjálsu leyfi sem leyfir öllum að nota efnið fyrir hvaða tilgang sem er. Það að skrifa að það megi nota efnið af öllum eða eitthvað svipað er ekki nægjanlegt. Leyfið verður sérstaklega að framfylgja eftirfarandi atriðum:

  • Að frjálst sé að endurútgefa og endurdreifa skránni
  • Að leyft sé að útgefa skránna
  • Að leyfið sé Ótímabundið og óafturkræft
  • Acknowledgment of all authors/contributors of a work may be required.
  • Publication of derivative work under the same license may be required.
  • For digital distribution, use of open file formats free of digital restrictions management (DRM) may be required.

Sometimes, authors wish to release a lower quality or lower resolution version of an image or video under a free license, while applying stricter terms to higher quality versions. It is unclear whether such a distinction is legally enforceable, but Commons's policy is to respect the copyright holder's intentions by hosting only the lower quality version.

The following restrictions must not apply to the image or other media file:

  • Use by Wikimedia only (the only non-free-licensed exceptions hosted here are Wikimedia logos and other designs which are copyrighted by the Wikimedia Foundation).[1]
  • Noncommercial/Educational use only.
  • Use under fair use only.
  • Notification of the creator required, rather than requested, for all or for some uses.

Til dæmis eru eftirfarandi atriði ekki leyfð:

  • Skjáskot af hugbúnaði sem er ekki undir frjálsu leyfi. Hinsvegar eru skjáskot af hugbúnaði undir GPL eða öðrum svipuðum frjálsum leyfum í lagi. Sjáðu Commons:Skjáskot.
  • Skjáskot úr sjónvarpi/dvd/tölvuleik. Sjá Commons:Skjáskot.
  • Skannaðar eða endurgerðar ljósmyndir af höfundaréttarvörðu listaverki, sérstaklega bókarkápum, geisladiska hulstrum o.s.frv. Sjá Commons:Afleitt verk.
  • Höfundaréttarvarin merki, einkennismerki o.s.frv. (Á ekki að rugla saman við vörumerki.)
  • Líkön, grímur, leikföng og aðrir hlutir sem standa fyrir höfundaréttarvarið verk, eins og teiknimynd eða persónu í kvikmynd (frekar en ákveðinn leikara, óháð hlutverki hans). Sjá Commons:Afleitt verk.

Commons leyfir einnig verk sem eru ekki háð höfundarétti (þ.e. verk í almenningi). Lestu kaflann um almenning hér fyrir neðan.

Fyrir dæmi um réttlætingu þessarar leyfis stefnu, sjáðu Commons:Licensing/Justifications.

Margvísleg leyfi[edit]

File:BD-propagande colour.jpg
This cartoon demonstrates the utility of including a Creative Commons license. Click to view the full-size image.
Dæmi um frjálsa "egin mynd" af opinberum stað. Myndin hefur tvö leyfi, GFDL og CC-BY-SA (sjá lýsingar síðu myndarinnar)

Þú getur boðið upp á eins mög leyfi fyrir skrá eins og þú vilt svo framalega sem að minnsta kosti eitt þeirra mætir kröfunum um frjáls leyfi hér fyrir ofan. Til dæmis eru skrár undir leyfi sem heimilar ekki markaðsölu í lagi aðeins ef þær eru einnig gefin út undir leyfi sem leyfir markaðsölu.

Margvísleg leyfi með takmarkandi leyfum gætu verið ákjósanleg svo þær séu samræmd leyfum annara verkefna. Einnig leyfa margvísleg leyfi fólki sem búa til eftirgerðir að gefa það verk út undir takmarkandi leyfi, ef þeir kjósa svo - það er, það gefur stofnendum eftirgerða meira frelsi þegar kemur að vali á leyfi sem þeir mega nota fyrir sitt verk. Sjáðu Commons:Margvísleg leyfi.

Vel þekkt leyfi[edit]

Eftirfarandi leyfi eru þekkt á Commons og er ætlast til þess að þau séu notuð:

Einnig eru leyfð margmiðunarefni sem eru gefin út í almenningi. Fleyri samþykkt leyfi er að finna á Commons:Copyright tags.

Athugið: GFDL leyfið er ekki skynsamlegt fyrir myndir og stutta texta, sérstaklega á prentuðu formi því það setur kvaðir um að verkið sé gefið út ásamt texta leyfisins í heild sinni. Vegna þessa er ákjósanlegt að gefa út verkið með tveimur leyfum. Einnig ekki nota GPL og LGPL leyfi sem eina leyfið fyrir verk þín ef það er hægt, því þau eru ekki ætluð fyrir neitt annað en hugbúnað.

Verk sem eru ekki undir leyfi sem mætir kröfum Definition of Free Cultural Works eru beinlínis ekki leyfð. Sjáðu ákvörðun stjórnar WMF um leyfi fyrir frekari upplýsingar.

Dæmi um leyfi sem eru algeng á netinu en bönnuð á Commons eru:

  • Creative Commons Non-Commercial Only (-NC) leyfi
  • Creative Commons No-Derivatives (-ND) leyfi
  • Leyfi þar sem aðeins frjáls notkun er leyfð eða með svipuðum lagagalegum atriðum.

Óheimil leyfi má eingöngu nota á Commons ef verkið er undir margvíslegum leyfum þar sem eitt þeirra er heimilt leyfi.

Leyfisupplýsingar[edit]

Example image with the recommended detailed image description (see image page)

Allar skráar síður á Commons verða að skilgreina undir hvaða leyfi verkið er gefið út og þær upplýsingar sem þarf að tilgreina vegna leyfisins. Jafnframt ættu upplýsingarnar að innihalda upplýsingar fyrir aðra (ISBN eða vefslóð) svo aðrir geti sannrétt höfundarétt skráarinnar, jafnvel þrátt fyrir að leyfið tilgreini það ekki sérstaklega.

Eftirfarandi upplýsingar þurfa að koma fram á margmiðlunarsíðunni:

  • Leyfi skráarinnar. Nota á eitt af höfundaréttarsniðunum.
  • Uppruni skráarinnar. Ef sá sem hleður inn skránni er sá sami og bjó hana til þá á að tilgreina það sérstaklega. Í öðrum tilfellum á að tilgreina vefslóð eða hemild ef það er mögulegt.

Athugið: Að vísa í wikipediu sem uppruna er eingöngu leyft þegar að skráin var búin til af meðlimi hennar. Tilgreina á upphaflegan uppruna skráarinnar í staðinn.

  • Höfundur skráarinnar. Fyrir verk sem eru í almenningi vegna þess að höfundaréttur er útrunninn, þá er dánardagur höfundur lykilatriði (sjá kaflann um efni í almenningi hér fyrir neðan). Almennt leyfi sem gefur til kynna að sá sem hladdi skránni inn sé höfundaréttarhafi (t.d. {{PD-self}}) er ekki hægt að nota í staðinn fyrir þessa kröfu. Einu undantekningarnar á þessari reglu er ef höfundurinn vill halda áfram að vera nafnlaus eða í ákveðnum tilfellum þar sem höfundurinn er óþekktur en nægar upplýsingar eru til að sýna að verkið sé í raun í almenningi (eins og útgáfudagsetningu eða dagsetningu yfir hvenær verkið var búið til).

Of less importance, but should always be provided if possible:

  • The Description of the image or media file. What is it of? How was it created?
  • The Date and place of creation. For media that are considered to be in the public domain because the copyright has expired, the date of creation may be crucial (see the section about public domain material below).

Þessum atriðum er best komið á framfæri með því að fylla út upplýsinga sniðið. Fyrir upplýsingar um notkun sniðsins, sjáðu Commons:First steps/Quality and description.

Umfang leyfa[edit]

Í sumum tilfellum er mikið umfang í kringum höfundaréttarstöðu verks sem þarf að vera leyfi fyrir. Hver einasta manneskja sem hefur leikið umtalsvert hlutverk í verkinu hefur réttindi til lokaútkomunnar og einnig til þess að gefa verkið út undir frjálsu leyfi — sjá afleitt verk. Útfrærslur á þessu eru óljósar og geta verið mismunandi eftir löndum. Hér eru nokkur dæmi til að varpa ljósi á málið:

Fyrir breiðskífu þarf að fá leyfi frá eftirfarandi aðilum:

  • Lagahöfundi
  • Textahöfundi
  • Tónlistarmanni
  • Plötufyrirtækinu

Fyrir mynd af listaverki þarf að fá leyfi frá eftirfarandi aðilum:

  • Listamanninum sem bjó til listaverkið
  • Ljósmyndaranum sem tók myndina

Myndir af byggingum þurfa leyfi frá arkitekt ef að byggingin hefur einstök einkenni í arkitektúr. Í sumum löndum er leyft að taka myndir af opinberum byggingum, sjá Commons:Freedom of panorama.

Þetta er oft til vandræða, ef listaverkið er ekki aðalatriði myndar eða er ekki auðveldlega þekkjanlegt: í því tilfelli hefur eingöngu sá sem bjó til myndina (hljóðupptökuna, o.s.frv.) höfundarétt að verkinu. Til dæmis, þegar tekin er mynd af hópi fólks í safni, þá gæti myndin einnig sýnt málverk á veggjum safnsins. Í því tilfelli þarf ekki að taka tillit til höfundaréttar málverkanna. Greinarmunurinn þarna á milli er þó ekki mjög skýr.

Athugið að endurútgáfur eða endurgerðir eru oftast ekki höfundaréttarvarðar; sá sem býr til endurútgáfuna á engan höfundarétt að upphaflega verkinu. Eini höfundarétturinn sem skiptir máli er upphaflega verkið. Þetta á meðal annars við um skjáskot.

Verk í almenningi[edit]

Litið er á verk sem er gefið undir leyfi eins og CC-0 á sama hátt eins og með verk í almenningi. Verk sem eru ekki sjálfstæð og úrskurðir eru í almenningi. Sumar ríkisstjórnir í heiminum, þar á meðal ríkistjórn BNA, kaliforníu og flórída setja verk sín, þar á meðal opinberar skrár, í almenning. W:is:Wikipedia:Almenningur útskýrir nánar þessar undantekningar.

Commons samþykkir verk sem eru í almenningi, það er, verk sem eru leyfð samkvæmt skilgreiningu hér fyrir ofan, eða þar sem höfundaréttur þeirra er útrunninn eða höfundaréttur á ekki við. En verk í almenningi eru flókin, því lög um málið eru mimunandi eftir löndum og þar af leiðandi getur verk í einu landi verið í almenningi en verið höfundaréttarskylt í öðru landi. Það eru til alþjóðasáttmálar eins og Berne sáttmálinn sem setur ákveðna grunnskilmála, en lönd mega fara langt frammúr þessum skilmálum. Þumalputtareglan er að "ef liðnar eru 70 ár frá andláti höfundar", þá eru verk hans í almenningi í búsetu landi höfundarinns og því landi sem verkið var útgefið. Ef að verkið er án nafns eða sameiginlegt verk (t.d. alfræðiorðabók), þá rennur oft höfundarétturinn út 70 árum eftir að verkið var fyrst gefið út.

Mörg lönd hafa höfundaréttar tímabil í 70 ár. Undantekning á þessari reglu eru bandaríkin. Vegna sögulegra ástæðna hafa bandaríkin flóknari reglur. Í bandaríkjunum endist höfundarétturinn eins og hér segir:

  • Fyrir verk sem var fyrst útgefið 1978 eða síðar: þangað til 70 ár hafa liðið frá andláti höfundar eða fyrir nafnlaus verk eða verktaka verk, þangað til 95 ár hafa liðið frá útgáfu eða 120 ár liðið frá því að verkið var búið til.
  • Fyrir verk sem var útgefið fyrir 1978: þangað til 95 ár hafa liðið frá útgáfu
  • Fyrir verk sem var útgefið fyrir 1964 endist höfundaréttur í 28 ár eftir útgáfu (og er þess vegna útrunninn) nema útgefandinn hefur óskað eftir endurnýjun höfundaréttar (þegar 27-28 ár hafa liðið frá útgáfu verksins). Meirihluta verka sem voru útgefin fyrir 1964 eru í almenningi en mikilvægt er að ákvarða það með leit á höfundaréttar stofu BNA fyrir verkum sem voru útgefin síðan 1951, hvort höfundarétturinn hefur verið endurnýjaður.
  • Verk útgefin fyrir 1923 eru í almenningi.

Fyrir verk sem voru búin til fyrir 1978 en útgefin 1978 eða síðar eru sérstakar reglur. Þessar reglur gilda einnig fyrir erlend verk í BNA.

Ár og staðsetning verksins er gríðarlega mikilvæg. Í sumum löndum eru verk sem hafa verið gefin út fyrir ákveðna dagsetningu í almenningi. Í öðrum löndum eru verk sem hafa verið gefin út af ríkinu í almenningi á meðan önnur ríki halda aftur einhverri höfundaréttarstöðu (sjá Commons:Copyright rules by territory)..

In the US, the copyright situation for sound recordings (including those published before 1923) is a complicated special case. Recordings fixed prior to February 15, 1972 may be copyrighted under common law and/or state laws which do not always have the same formalities and limitations as US federal copyright. More details are available at the {{PD-US-record}} talk page and this Wikilegal report.

In some jurisdictions (like the United States), one can also explicitly donate work one has created oneself to the public domain. In other places (like the European Union) this is technically not possible; instead, one can grant the right to use the picture freely with, for example, the Creative Commons Zero Waiver, which waives all rights granted by copyright, but the waiver might not be legally binding in the full extent of what is normally understood as “public domain” (e.g. regarding author’s moral rights).

The Hirtle chart is a tool for helping to determine if something is in the public domain in the United States. Commons:International copyright quick reference guide helps to determine if a work first published outside the United States can be uploaded.

Interaction of US and non-US copyright law[edit]

Every faithful reproduction of Mona Lisa is considered by Commons to be public domain. See "Exception" in text for details.

Commons is an international project, but its servers are located in the U.S., and its content should be maximally reusable. Uploads of non-U.S. works are normally allowed only if the work is either in the public domain or covered by a valid free license in both the U.S. and the country of origin of the work. The "country of origin" of a work is generally the country where the work was first published.

When uploading material from a country outside the U.S., the copyright laws of that country and the U.S. normally apply. If material that has been saved from a third-party website is uploaded to Commons, the copyright laws of the U.S., the country of residence of the uploader, and the country of location of the web servers of the website apply. Thus, any licence to use the material should apply in all relevant jurisdictions; if the material is in the public domain, it must normally be in the public domain in all these jurisdictions (plus in the country of origin of the work) for it to be allowable on Commons.

For example, if a person in the UK uploads a picture that has been saved off a French website to the Commons server, the upload must be covered by UK, French and US copyright law. For a photograph to be acceptable for upload to Commons, it must be public domain in France, the UK and the US, or there must be an acceptable copyright license for the photograph that covers the UK, US and France.

Undantekning: Endurgerð verks í tvívídd, eins og listaverk, sem eru í almenningi eru undantekningar á þessari reglu. Í júlí 2008 eftir yfirlýsingu, sem útskýrði stefnu WMF, kaus Commons að slíkar myndir séu samþykktar sem myndir í almenningi óháð frá hvaða landi þær koma og merktar með viðvörun. Fyrir frekari upplýsingar sjáðu stefnu um ljósmyndir af gömlum myndum.

Uruguay Round Agreements Act[edit]

Main page: Commons:URAA-restored copyrights

The Uruguay Round Agreements Act or URAA is a US law that restored copyrights in the U.S. on foreign works if that work was still copyrighted in the foreign source country on the URAA date. This URAA date was January 1, 1996 for most countries. This means that foreign works became copyrighted in the U.S. even if they had been in the public domain in the U.S. before the URAA date. See also Wikipedia:Non-U.S. copyrights.

Because the constitutionality of this law was challenged in court, Commons initially permitted users to upload images that would have been public domain in the U.S. but for the URAA. However, the constitutionality of the URAA was upheld by the U.S. Supreme Court in Golan v. Holder. After discussion, it was determined that the affected files would not be deleted en masse but reviewed individually. There was further discussion about the best method for review of affected files, resulting in the creation of Commons:WikiProject Public Domain.

Files affected by the URAA should be tagged with {{Not-PD-US-URAA}}.

Files nominated for deletion due to the URAA should be evaluated carefully, as should be their copyright status under US and local laws. A mere allegation that the URAA applies to a file cannot be the sole reason for deletion. If the end result of copyright evaluation is that there is significant doubt about the freedom of a file under US or local law, the file must be deleted in line with the precautionary principle.

Fair use material is not allowed on Commons[edit]

Wikimedia Commons does not accept fair use content. See Commons:Fair use.

Derivative works[edit]

This montage is an example of a derivative work. It combines various preexisting images that were released under the GFDL and other compatible free content licenses.

You want a picture of Mickey Mouse, but of course you can't just scan it in. Why not take a picture of a little action figure and then upload it? Don't. The reason why you can't upload photographs of such figures is that they are considered as derivative works. Such works can't be published without permission of the original creator.

The US Copyright Act of 1976, Section 101, says: "A derivative work is a work based upon one or more preexisting works, such as a translation, musical arrangement, dramatization, fictionalization, motion picture version, sound recording, art reproduction, abridgment, condensation, or any other form in which a work may be recast, transformed, or adapted. A work consisting of editorial revisions, annotations, elaborations, or other modifications which, as a whole, represent an original work of authorship, is a “derivative work”." A photograph of a copyrighted item is considered a derivative work in US jurisdiction. US Copyright Act of 1976, Section 106: "(...) The owner of copyright under this title has the exclusive rights to do and to authorize any of the following: (...) (2) to prepare derivative works based upon the copyrighted work;"

Therefore, "unauthorized" derivative works, like photographs of copyrighted action figures, toys, etc., must be deleted. For more information, see Commons:Derivative works.

Exception: So-called useful articles - objects with an intrinsic utilitarian function, even if commercial designs, are not subject to copyright protection in the US. Consequently, images thereof are not w:derivative works under US law. For details and applicability of this exception, see the Supreme Court’s decision in W:Mazer v. Stein, and {{Useful-object-US}}.

Einföld hönnun[edit]

Logo of Microsoft – {{PD-textlogo}}

Margir hlutir og vörur eru verndaðar af eignarétti en höfundaréttur er eingöngu einn þeirra réttinda. Það er mikilvægt að skilja muninn á höfundarétti, vörumerkjarétti og einkarétti. Commons hefur ákveðnar hömlur á höfundarétti vegna eftirfarandi ástæðna:

  1. Næstum því allt getur verið vörumerkt og það væri ekkert vit í að banna allt
  2. Vörumerki þróast en myndir af slíkum hlutum geta að öðru leyti verið útgefnar án hafta.

→ Vegna þessa tekur Commons við öllum vörumerkjum þar sem höfundarétturinn er útrunninn. Einnig tekur Commons við myndum af texta og mjög einfaldri hönnun, jafnvel þótt það sé háð vörumerkjarétti, á þeim forsendum að merkið sé ekki nægilega einkennandi til þess að höfundaréttur eigi við.[2] Slíkar myndir eru merktar með sniðinu {{PD-ineligible}} eða einu af lista yfir sérstakar merkinguar (t.d. {{PD-textlogo}} fyrir einföld einkennismerki).

Raster renderings (i.e. PNG images) of uncopyrighted simple designs can themselves be regarded as being uncopyrighted. For vector images (i.e. SVG files) of uncopyrighted simple designs, the question as to whether the vector representation has its own copyright is less clear; see the English Wikipedia copyright information about fonts and the {{PD-textlogo}} talk page for more information.

It is often very difficult to determine whether a design is protected by copyright or not, and images of these sorts are frequently nominated for deletion, with various results. See Commons:Threshold of originality and/or “Threshold of originality” (in Wikipedia) for some guidance.

Fonts[edit]

The raster rendering of a font (or typeface) is not subject to copyright in the U.S., and therefore is in the public domain. It may be copyrighted in other countries (see intellectual property of typefaces on Wikipedia). You should use {{PD-font}} in this case.

Copyright rules[edit]

Some guidance on applicable copyright rules can be found at

See also

See also[edit]

Notes[edit]

  1. Debate about these exceptions was discussed at Commons:Alter Wikimedia Commons policy to allow Wikimedia logos, which is now retained for historical reference.
  2. Sjá Ets-Hokin v. Skyy Spirits Inc þar sem ákveðið var að SKYY vodka flaskan og einkennismerki hennar væru ekki háð höfundarétti

External links[edit]

Collections of laws:

Copyright treaties:

Other: