Commons:Najczęściej zadawane pytania

From Wikimedia Commons, the free media repository

Wikimedia Commons FAQ in other languages:

Niniejsza strona to zbiór najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Wikimedia Commons, stworzony dla wygody odwiedzających ten serwis. Na każde z pytań udzielona jest krótka odpowiedź wraz z odnośnikami do stron, które szerzej poruszają dany temat.

[edit] Pytania ogólne

[edit] Co to za strona?

"Wikimedia Commons" (w skrócie "Commons") to tworzone przez wolontariuszy repozytorium wolnych plików. Nazwa projektu jest połączeniem słowa Wikimedia, pochodzącego od nazwy Fundacji Wikimedia, organizacji opiekującej się m.in. Wikipedią i angielskiego wyrazu common – wspólny. Wikimedia Commons to wspólne repozytorium plików (fotografii, diagramów, rysunków, animacji, muzyki i filmów), użytecznych dla któregokolwiek z projektów Wikimedia. Każdy plik umieszczony w Commons może być wykorzystany w każdym z projektów Fundacji.

[edit] Jaki jest zakres tego projektu?

Zobacz Commons:Project scope. Strona Commons:What Commons is not także może być warta przeczytania.

[edit] Czy mogę umieszczać tutaj jakieś materiały?

Jak najbardziej! Szczerze mówiąc, właśnie tego od Ciebie oczekujemy. Wystarczy, że przeczytasz odpowiedni tutorial i już możesz dołączyć do naszej społeczności.

[edit] Jakie materiały mogą być tu umieszczone?

Wszystkie materiały, by móc zostać użyte w projektach Wikimedia, muszą spełniać kilka warunków. Najważniejszym z nich jest ich licencja. Każdy plik musi posiadać licencję zezwalającą na jego komercyjne użycie i tworzenie prac pochodnych. Więcej informacji znajdziesz na dole tej strony; zobacz także Commons:Licencja.

[edit] Czy mogę umieścić w Commons pliki Java i Flash?

Niestety nie. Commons zostało przewidziane jako repozytorium plików, a nie oprogramowania. Istnieje wiele różnych projektów (na przykład pl:Sourceforge), bardziej odpowiednich na dzielenie się oprogramowaniem. Zobacz Commons:Project scope i Commons:Typy plików.

[edit] Czy mogę umieścić w Commons tekst, którego jestem autorem?

Raczej nie. Commons to repozytorium plików multimedialnych, nie tekstów. W zależności od formy i treści, Twój tekst może być umieszczony w innych projektach Wikimedia, np. Wikipedii czy Wikisłowniku. Trzeba jednak pamiętać, że cała zawartość tekstowa Wikipedii umieszczona jest na zasadach licencji GNU FDL lub jest własnością publiczną.

[edit] Czym są "galerie"? W jaki sposób powinno się je tworzyć?

Galerie są uzupełnieniem kategorii, innym sposobem na wyświetlanie zdjęć. Pozwalają na dołączenie do zdjęcia krótkiego jego opisu, pokazywanie w większym lub mniejszym rozmiarze niż na stronach kategorii oraz umieszczanie zdjęć w tabelach tematycznych itd.

W większości przypadków galerie rozpoczyna zdanie wstępu, krótko opisujące dany temat w kilku językach (można zautomatyzować ten proces przy użyciu narzędzia Commons Sum-it-ip). Następnie umieszcza się odpowiedni nagłówek drugiego stopnia – same zdjęcia umieszcza się przy pomocy tagu <gallery>.

Lista plików powinna zakończona być interwikami (generuje je Sum-it-up) i przynajmniej jedną kategorią. Każda galeria musi znajdować się w przynajmniej jednej kategorii. Dobrym sposobem na utworzenie nowej galerii jest wykorzystanie już istniejącej o podobnej tematyce i dostosowanie jej do własnych potrzeb. Galerie gatunków (zwierząt, roślin) będą zazwyczaj różnić się ze względu na położenie geograficzne, warto więc przy tworzeniu nowej galerii o gatunku żyjącym w Polsce posłużyć się galerią innego gatunku z terytorium Polski, a nie np. Stanów Zjednoczonych.

[edit] Pytania związane z prawami autorskimi

[edit] Jakie licencje mogą mieć pliki umieszczane w Commons?

Wszystkie pliki, które wysyłasz do Commons, muszą być własnością publiczną (ang. public domain) lub muszą być umieszczone na zasadach którejś z wolnych licencji, np. GNU Free Documentation License lub CC-BY/CC-BY-SA (więcej szczegółów znajdziesz na stronach Commons:Licencja lub Commons:Oznaczenia licencji). Nie wymyślaj licencji dla swoich plików. Większość plików znajdujących się w sieci objętych jest prawem autorskim; nie powinieneś przypuszczać inaczej, jeśli nie masz ku temu dobrego powodu. Kiedy publikujesz swoją własną pracę, możesz uczynić z niej własność publiczną, umieścić ją na zasadach jakiejś wolnej licencji (użyj szablonu {{self|nazwa licencji}}, {{self2|licencja 1|licencja 2}} itd. Możesz także wybrać licencję z listy rozwijanej na tej stronie w podmenu "licencja".

[edit] Czy mogę umieszczać w Commons skany i prace innych, które zmodyfikowałem?

Tylko oryginalny twórca pliku lub osoba, która posiada prawa autorskie do pliku, może zdecydować o umieszczeniu go na zasadach jakiejś licencji. Skan lub modyfikacja pliku nie czyni go automatycznie Twoją własnością, co oznacza, że nie możesz wziąć każdego pliku z Sieci i nadać mu licencji.

[edit] Dlaczego w Commons nie ma materiałów fair use?

Jednym z głównych powodów dla utworzenia Commons była chęć zgromadzenia plików, które mogłyby być użyte wszędzie w sposób podobny do tego, w jaki użyć można tekstów z Wikipedii. To ogranicza nas do plików o "wolnych licencjach". Ta zasada, podobnie jak NPOV w Wikipedii, nigdy nie będzie zmieniona. Użycie plików fair use zależne jest od kontekstu, a więc nie byłoby dobre dla repozytorium plików. Poza tym, prawo autorskie jest różne w różnych państwach. W związku z tym prawo dozwolonego użytku (fair use) jest różne na całym świecie, a niektóre państwa w ogóle go nie akceptują. Oznacza to, że niektóre z grafik nie mogłyby być użyte nigdzie poza Stanami Zjednoczonymi, a na to nie mogliśmy sobie pozwolić.

[edit] Czy mogę używać plików z Commons poza projektami Wikimedia?

Oczywiście. Jednakże w każdym przypadku musisz przejrzeć stronę opisu danego pliku (dostępna po kliknięciu w link do pliku), żeby sprawdzić, na zasadach jakiej licencji jest umieszczony. W większości przypadków wystarczy podanie autora, licencji i źródła pochodzenia pliku, choć niektóre z plików na Commons wymagają podania także innych informacji.

[edit] Jakie informacje powinny być podane w opisie pliku?

O tym dowiesz się na stronie Commons:Pierwsze kroki. Zaleca się użycie szablonu Information, którego sposób użycia szczegółowo opisany jest w Pierwszych krokach.

[edit] W jaki sposób uznaje się moje autorstwo danego pliku?

Niektóre z akceptowanych przez nas licencji wymagają uznania autorstwa. Oznacza to, że przy każdym wykorzystaniu danego pliku należy wymienić z imienia i nazwiska (pseudonimu) jego autora. Wpisując dane o autorze na stronę opisu pliku upewnij się, że właśnie w ten sposób chcesz być wymieniany oraz że dane te są poprawne. Każdy czytelnik Wikipedii, chcąc powiększyć/pobrać oglądany lub słuchany przez siebie plik, będzie mógł poznać jego autora przez dwukrotne kliknięcie i wejście na stronę jego opisu.

[edit] Co się dzieje, kiedy zmienia się licencja pliku z Flickra?

Zobacz też: Commons:Grafiki z Flickra

Autorzy i właściciele praw autorskich do plików z Flickra mogą zmieniać jego licencję i rzeczywiście czasem tak robią. Jednak licencja, która została potwierdzona przez autora, nie może być cofnięta. Jeśli grafika z Commons posiada licencję, która została potwierdzona, nie powinno się usuwać zarówno jego, jak i wszystkich jego nowych wersji, jeśli nie spełniają one kryteriów usuwania plików. Stosowna informacja o pozytywnej weryfikacji pojawia się na stronie opisu grafiki u FlickreviewR-a, administratorów i zaufanych użytkowników projektu.

[edit] Pytania natury technicznej

[edit] Jaka jest wymagana rozdzielczość grafik na Commons?

Największa posiadana rozdzielczość danej grafiki jest więcej niż mile widziana. Nie musisz martwić się miejscem na dyskach czy obciążeniem serwerów Wikimedia, gdyż oprogramowanie MediaWiki automatycznie generuje i cache'uje mniejsze pliki o rozmiarach podanych w artykułach, które się do nich odnoszą.

Skalowanie grafik może nie powieść się w przypadku naprawdę ogromnych pliku, kiedy cały proces zajmuje za dużo czasu lub pamięci (w tym przypadku nie pojawia się żadna grafika lub wyświetlona zostaje grafika w oryginalnym rozmiarze, co doprowadzić może do zawieszenia się przeglądarki). W przypadku obrazków PNG maksymalną granicą jest rozmiar 12 megapikseli. Duże pliki JPG mogą być problemem dla oprogramowania, jeśli są one zapisane w trybie kompresji progresywnej, co wymusza jednorazowe wyświetlanie i przerabianie pliku. Zamiast tego lepiej użyć trybu hierarchicznego (ang. baseline mode).

Jeśli oryginalna grafika nie może zostać przetworzona przez oprogramowanie, najlepiej wysłać ją do Commons, a potem nadpisać przez nieco mniejszą wersję (np. 6 megapikseli); grafika o oryginalnym rozmiarze będzie nadal dostępna w historii pliku, więc będzie można podać odniesienie do niej na stronie opisu grafiki.

[edit] Jak bezpośrednio można używać grafik z Commons w Wikipedii?

Grafik z Commons używa się na Wikipedii tak, jak wszystkich lokalnych grafik, stosując np. link [[Grafika:Nazwa.jpg]]. Czasem może dojść do opóźnienia w wyświetlaniu grafik w Wikipedii; dzieje się to z powodu opóźnień w cache'owaniu grafik przez oprogramowanie. Najlepszym rozwiązaniem w tej sytuacji jest odświeżenie strony opisu grafiki na lokalnej Wikipedii. Zobacz też: Uwagi o wstawianiu obrazków.